2023 VİZYON BELGESİ, EĞİTİM SİSTEMİNDE YENİDEN YAPILANMA ve POPÜLİZM

2023 VİZYON BELGESİ, EĞİTİM SİSTEMİNDE YENİDEN YAPILANMA ve POPÜLİZM 25 Ocak 2019 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İstanbul Sanayi Odası ve İstanbul Ticaret Odası arasında "Mesleki Eğitim İş Birliği Protokolü" imzalandı. Millî Eğitim Bakanı imza töreninde; “Cumhurbaşkanı´nın özellikle 3 konuda atılım beklediğine ilişkin talimatı olduğunu, bunların başında mesleki ve teknik eğitimin kalkındırılmasının geldiğini, bugünün tarihe not düşülmesini, bu anlamda bir mesafe alındığını, bu nedenle çok mutlu ve sevinçli olduğunu, zaman içerisinde yüksek puan alan öğrencilerin bu okulları tercih edeceğini, bu çalışmanın 2023 Eğitim Vizyonu’nun ortaya koyduğu mesleki eğitimdeki hedeflere hizmet ettiğini…” belirtti. Milli Eğitim Bakanının “tarihe not düşelim” açıklaması; bu konuda daha önce hiç faaliyet olmamış, ilk defa çalışmalar başlamış gibi bir algı oluşturmaktadır. “tarihe not düşme” anlayışıyla başlayan söylem; daha önce yapılanları dikkate almamak, görmezden gelmek, bilerek yok saymak, bir işi ilk defa yapılıyormuş gibi sunmak ya da popülist söylemlerle günü kurtarmaya dönük politikalar oluşturmaktır. Oysa; ülkemizde mesleki ve teknik eğitim bünyesinde, “okul-sanayi işbirliğiyle” uygulanan eğitim öğretim çalışmaları epey eskilere dayanmaktadır. Cumhuriyetin ilan edildiği dönem, sanayinin gelişmediği ya da çok sınırlı olduğu bir zaman dilimidir. Bu dönemde MEB, ihtiyaç duyulan elemanların yetiştirilmesiyle ilgili önemli görevler üstlenmiştir. Az da olsa teknolojideki gelişmeler ve yatırımlardan kaynaklı meslek alanlarının artması, bu değişimlere uyum sağlayacak eğitimli iş gücüne ihtiyaç doğurmuştur. Okullar, yeni meslek alanlarıyla ilgili uzman eğitimci ve araç gereç donanımı bakımından yetersizdir. Bu ihtiyacı karşılamak ve zorlukları aşmak amacıyla, okullarla iş kolları arasında işbirliği çalışmaları başlatılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı arşivlerinde yer alan bilgilere bakıldığında; bu anlamda ilk uygulamaya 1957-1958 eğitim öğretim yılında Malatya Şehit Kemal Özalper Sanat Enstitüsü ile Sümerbank Malatya Pamuklu Sanayi Müessesi arasında hazırlanan protokolle başlanır. Uygulama sırasında öğrenciler atölye çalışmalarının bir bölümünü bu işletmede yapmışlar ve kurum yetkililerinden okulda teorik derslerde faydalanılmıştır. Bu çalışma olumlu sonuçlar verince, proje düzeyinde ele alınması kararlaştırılır. 1978-1979 eğitim-öğretim yılında Okul Sanayi Ortaklaşa (OSANOR) Eğitimi Projesi ile Mesleki ve Teknik Eğitim (METEP) Projesi başlatılır. 1993 yılında, Kız Teknik Öğretim genel Müdürlüğü tarafından Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme (METGE) Projesi başlatılır. Bu proje için her coğrafi bölgeden bir pilot okul seçilir. Okul-Sanayi Ortaklaşa (OSANOR) Eğitimi Projesi; okul-sanayi ilişkilerini daha anlamlı ve kapsamlı bir şekilde ele almak ve bilimsel verilerle desteklemek amacıyla; Milli Eğitim Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Eğitim Araştırmaları Merkezinin ortaklaşa yürüttükleri bir çalışmadır. Bu proje, Eğitim Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Hıfzı Doğan ve Doç. Dr. İlhan Akhun’un koordinasyonuyla yürütülmüş, Eylül 1978’den itibaren deneme okulu olarak seçilen Adana Endüstri Meslek Lisesi, Bursa Tophane Endüstri Meslek Lisesi, İstanbul Kartal Endüstri Meslek Lisesi ve İzmir Mithat Paşa Endüstri Meslek Lisesi’nde uygulanmıştır. Proje koordinatörlerinden İlhan Akhun, projenin amaçlarını ve bu amaçlar doğrultusunda yapılanları tebliğ olarak akademik kurultayda sunmuştur. “OSANOR Eğitimi Projesinin temel amacı; ülkemizin gereksinim duyduğu becerili insan gücünün, bireylerin 'ilgi ve yeteneklerini de’ göz önüne alarak, yetiştirilmesini sağlamak için okul ve sanayinin ortaklaşa çalışabileceği bir sistemi geliştirmek olmuştur. Bu temel amaç doğrultusunda; Okul-Sanayi ve Meslek Kurullarını oluşturma, öğrencilere meslekleri tanıtma, onların meslek seçmelerine yardımcı olma, Endüstri Meslek Liselerine öğrenci seçme ve onları mesleklere ayırma, öğrencileri işyerlerine gönderme, mezunları işe yerleştirme ve izleme, Endüstri Meslek Liselerinin ders programlarının geliştirilmesi, ders geçme ve kredi düzeninin uygulanması, parasal kaynakların oluşturulması ve yönetmelik ve mevzuat değişikliği gibi konularda çalışmalar yapılmıştır” (1) 1990’lı yıllardan itibaren Avrupa Birliğine giriş süreciyle ilgili başlatılan çalışmalarla; üye ülkelerdeki iş gücüyle rekabet etmek, hizmetlerin ve ürünlerin serbest dolaşım hakkından yararlanmak, ihracatı artırmak ve nitelikli eleman yetiştirmek amaçlarıyla, Milli Eğitim Teşkilat Kanunu, Yüksek Öğretim Kanunu, Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu, Milli Eğitim Temel Kanunu başta olmak üzere bir dizi düzenleme yapılmıştır. Eğitim sisteminin ciddi sorunları vardır. Bu sorunlar ana hatlarıyla; günün gelişmelerinin de dikkate alınarak öğrenme hedeflerinin yeniden belirlenmesi, bu hedeflere ulaşmaya yönelik yapılacak çalışmalarla ilgili öğrenme yöntem ve tekniklerinin tespiti, bu uygulamaları hayata geçirecek öğretmen yetiştirme politikalarının belirlenmesi, ders kitapları öncelikli olmak üzere, tüm eğitim öğretim materyallerinin kullanışlılık esasına göre tespiti, hazırlanması, temin edilmesi, yeni sisteme uygun ölçme ve değerlendirme sisteminin oluşturulması, neleri değiştirmeye ihtiyaç olduğunun belirlenmesi, öğrencilerin gerçekten neleri öğrenmek istediklerini belirleme ve bu faaliyetlerin her aşamasına öğrencilerin etkin katılımını sağlayacak yol ve yöntemlerin tespiti olarak özetlenebilir. Bu sorunlara; öğretmen meslek örgütleri, akademisyenler ve tüm paydaşlarla yapılacak kurultaylarla ve uzmanların katkılarıyla çözümler üretilebilir. Tüm çalışmalarda referans kaynağının yalnızca 2023 Eğitim Vizyon Belgesi olması sorunludur. Eğitim, popülist söylemlerle günlük siyasete alet edilmeyecek kadar önemlidir. Popülist söylemler; genellikle hayal kırıklıklarının yaşandığı dönemlerde, otoriter yönetim zihniyetinin ürünü olarak ortaya çıkar, öfke, kırgınlık, kızgınlık gibi duyguları harekete geçirerek günü kurtarmayı amaçlar. Bu tür popülist politikalar, sistemin çürümesine yol açar. 1. Prof. Dr. İlhan AKHUN. Okul-Sanayi Ortaklaşa (OSANOR) Eğitimi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. Yıl 1987. Cilt 2, Sayı 2. 19 Nisan 2019 ALİ EKBER PEKŞEN Bodrum